تبلیغات کلیکی یا PPC مدلی از بازاریابی آنلاین است که در آن تبلیغدهنده فقط زمانی هزینه پرداخت میکند که کاربر روی تبلیغ او کلیک کرده باشد. اگر میخواهید بدانید چرا رقیب شما که تازه سایتش را بالا آورده، در لینک اول گوگل جا خوش کرده است؟ یا چرا فروشگاهی که محصولاتش گرانتر از شماست، فروش بیشتری دارد؟ باید دلیل را در همین روشهای تبلیغاتی جستجو کنید. در این مقاله از پیام رسان صفر تا صد تبلیغات کلیکی را توضیح میدهیم.
تبلیغات کلیکی (PPC) دقیقاً چیست؟
در تبلیغات سنتی (مثل بیلبوردهای اتوبان)، شما پول میدهید تا دیده شوید، چه کسی محصولتان را بخواهد چه نخواهد. اما در تبلیغات کلیکی یا PPC (مخفف Pay-Per-Click)، شما فقط وقتی پول میدهید که یک نفر واقعاً به محصول یا خدمات شما علاقه نشان دهد و روی لینک شما کلیک کند.

نحوه عملکرد سیستم PPC
سیستم PPC مثل یک مزایده لحظهای عمل میکند. وقتی کاربران عبارتی مثل «خرید گوشی آیفون» را جستجو میکنند، موتور جستجو یا پلتفرم تبلیغاتی (مثل گوگل یا یکتانت) وارد عمل میشوند. سیستم نگاه میکند چه کسانی برای این کلمه پول پیشنهاد دادهاند. برنده مزایده بر اساس دو فاکتور انتخاب میشود:
●مبلغ پیشنهادی (Bid)
●کیفیت تبلیغ (Quality Score)
پس لزوماً هرکس پول بیشتری بدهد برنده نیست، کسی برنده است که پول خوب و محتوای مرتبط ارائه دهد.
تبلیغات کلیکی با سایر روشهای تبلیغاتی چه تفاوتی دارد؟
در روشهای دیگر مثل تبلیغات بازدیدمحور (CPM)، شما بابت هر ۱۰۰۰ بار نمایش پول میدهید، حتی اگر هیچکس روی بنر کلیک نکند. اما در PPC، نمایش تبلیغ رایگان است! بله درست خواندید، بیلبورد شما در گوگل یا سایتهای پربازدید رایگان نصب میشود و فقط وقتی هزینه دارد که مشتری روی تبلیغات کلیک کند و وارد صفحه شما شود.
انواع تبلیغات کلیکی
تبلیغات کلیکی نوعی تبلیغات دیجیتال است و درعینحال، خود نیز انواع مختلفی دارد. در ادامه با انواع PPC آشنا میشوید.
پیشنهاد خواندنی: تبلیغات همسان
تبلیغات جستجو (Search Ads)
این همان نتایجی است که وقتی در گوگل جستجو میکنید، با برچسب کوچک Sponsored یا Ad در بالای نتایج میبینید. محبوبترین و رایجترین نوع PPC همین است. چرا؟ چون دقیقا زمانی ظاهر میشود که مشتری دنبال خرید است. کسی که سرچ میکند خرید مبل راحتی، یعنی کارت بانکیاش را آماده کرده و فقط دنبال فروشنده میگردد.
تبلیغات نمایشی (Display Ads)
این نوع تبلیغات شامل بنرهای تصویری است که در سایتهای پربازدید نمایش داده میشوند. حتماً بنرهای چشمکزن در سایتهای خبری یا ورزشی را دیدهاید. برعکس تبلیغات جستجو که مبتنی بر نیاز کاربر است، تبلیغات نمایشی بیشتر برای آگاهی از برند (Brand Awareness) یا یادآوری محصول به کاربر استفاده میشود.
تبلیغات شبکههای اجتماعی (Social Media Ads)
اینستاگرام، لینکدین، توییتر و فیسبوک پلتفرمهای قدرتمندی برای PPC هستند. اینجا دیگر کلمه کلیدی ملاک نیست، بلکه علاقمندیها و رفتار کاربر مهم است. شما میتوانید تعیین کنید دقیقاً تبلیغات به چه کسانی با چه ویژگیهایی نمایش داده شود.
تبلیغات ویدیویی (Video Ads)
تبلیغات ویدیویی عموماً قبل یا حین پخش ویدیوها در پلتفرمهایی مثل یوتیوب یا آپارات نمایش داده میشود. در این مدل هم میتوان به صورت کلیکی (CPC) هزینه پرداخت کرد. با توجه به اینکه ویدیو تاثیرگذاری بیشتری نسبت به متن دارد، نرخ تبدیل در این روش معمولاً قابل توجه است.
تبلیغات خرید (Shopping Ads)
این مدل برای فروشگاههای اینترنتی عالی است. در گوگل شاپینگ، کاربر مستقیماً عکس محصول، قیمت و نام فروشگاه را قبل از کلیک کردن میبیند. متاسفانه این سرویس به دلیل تحریمها برای دامنه و آدرسهای ایران مستقیماً فعال نیست، اما در پلتفرمهای داخلی مثل ترب یا ایمالز مدل مشابه آن را میبینیم.
پیشنهاد خواندنی: استراتژی برندینگ
تبلیغات ریتارگتینگ
تا حالا شده در دیجیکالا یک کفش ببینید و بعد در تمام سایتهای دیگر آن کفش شما را تعقیب کند؟ به این میگویند ریتارگتینگ یا هدفگیری مجدد. این روش فوقالعاده است چون کاربر قبلاً یک بار به سایت شما آمده و علاقه نشان داده، پس احتمال خریدش بسیار بالاتر از یک غریبه است.
پلتفرمهای اصلی تبلیغات کلیکی
حال که انواع تبلیغات کلیکی را میشناسید، بهتر است با پلتفرمهایی که این مدل تبلیغات را ارائه میدهند هم آشنا شوید.

گوگل ادز (Google Ads)
گوگل ادز به شما اجازه میدهد روی بزرگترین موتور جستجوی جهان دیده شوید. سیستم مزایده گوگل بسیار هوشمند است و فقط پول را ملاک قرار نمیدهد؛ بلکه به کیفیت صفحه فرود و ارتباط متن تبلیغ شما هم امتیاز میدهد.
تبلیغات فیسبوک و اینستاگرام
با اینکه دسترسی به این پلتفرمها در ایران با چالش مواجه است، اما همچنان برای کسبوکارهایی که مخاطب بینالمللی دارند یا راههایی برای دور زدن محدودیتها پیدا کردهاند، گزینهای بینظیر است. دقت هدفگیری بر اساس سن، جنسیت، شغل و علایق در این پلتفرمها بسیار دقیق است.
پیشنهاد خواندنی: Engagement چیست؟
تبلیغات لینکدین
اگر کسبوکارتان B2B است (یعنی به شرکتهای دیگر محصول میفروشید)، لینکدین بهشت شماست! در اینجا میتوانید مدیران عامل، مدیران خرید یا متخصصان یک حوزه خاص را هدف بگیرید. البته هزینه هر کلیک در لینکدین معمولاً گرانتر از سایر پلتفرمهاست، اما ارزش هر مشتری هم بالاتر است.
تبلیغات یوتیوب
یوتیوب دومین موتور جستجوی بزرگ دنیاست. تبلیغات در اینجا میتواند به صورت بنری روی ویدیو یا ویدیوهای کوتاه تبلیغاتی باشد. با توجه به محبوبیت روزافزون یوتیوب در بین کاربران ایرانی، این پلتفرم پتانسیل بالایی برای برندسازی دارد. اگرچه متاسفانه یوتیوب هم کاربران ایرانی را تحریم کرده است.
پلتفرمهای تبلیغاتی ایرانی
به دلیل تحریمها و مشکلات پرداخت دلاری، پلتفرمهای ایرانی مثل یکتانت، تپسل و صباویژن جایگاه ویژهای پیدا کردهاند. این سرویسها تبلیغات شما را در هزاران سایت پربازدید ایرانی (مثل خبرگزاریها و سایتهای ورزشی) نمایش میدهند. مزیت بزرگ آنها نیز امکان پرداخت ریالی و پشتیبانی فارسی است.
مزایای تبلیغات کلیکی
چرا در میان این همه روشهای مختلف، باید تبلیغات کلیکی را انتخاب کنیم؟ در ادامه با بررسی مزایای PPC به پاسخ سوال خود میرسید.
پیشنهاد خواندنی: Lead چیست؟
هدفگیری دقیق مخاطب
در تبلیغات سنتی، شما تراکت پخش میکنید و امیدوارید کسی آن را بردارد. در PPC شما دقیقاً مشخص میکنید تراکت دست چه کسی برسد. میتوانید تعیین کنید تبلیغ فقط در تهران، فقط در ساعات اداری و فقط برای کسانی که دنبال محصول شما هستند نمایش داده شود.
کنترل کامل بودجه
اختیار کیف پولتان با شماست. میتوانید روزانه ۱۰۰ هزار تومان خرج کنید یا ۱۰۰ میلیون تومان. اگر دیدید کمپین خوب پیش نمیرود، در لحظه بودجه را قطع میکنید. هیچ قرارداد بلندمدت اجباری وجود ندارد. البته پیشنهاد میشوید برای تبلیغات بنری در حالت عادی بودجه بالایی در نظر بگیرید.
اندازهگیری دقیق نتایج
در بازاریابی آفلاین سخت است بفهمید مشتری از کجا آمده. اما در PPC همه چیز شفاف است. میدانید دقیقاً چند نفر تبلیغ را دیدهاند، چند نفر کلیک کردهاند و چند نفر خریدهاند. حتی میدانید هر فروش چقدر برایتان آب خورده است.
نمایش سریع تبلیغات
برخلاف سئو که نیاز به صبر ایوب دارد! با تبلیغات کلیکی میتوانید ظرف چند ساعت در صفحه اول گوگل باشید. اگر امروز یک پروموشن ویژه دارید، همین الان کمپین را میسازید و نیم ساعت بعد مشتریان به سایت شما سرازیر میشوند.
انعطافپذیری در تغییرات
اگر متن تبلیغتان جذاب نیست یا قیمتها تغییر کرده، مشکلی نیست. در عرض چند ثانیه میتوانید متن، بنر یا لینک تبلیغ را ویرایش کنید. این قابلیت در تبلیغات چاپی یا بیلبورد بسیار زمانبر یا کلاً غیرممکن است.
معایب و چالشهای تبلیغات کلیکی
هیچ گلی بیخار نیست! تبلیغات کلیکی هم در کنار همه جذابیتها خود، معایبی دارد که باید پیش از شروع کار بدانید.
هزینه بالا در کلمات رقابتی
رقابت شوخی بردار نیست. در صنایعی مثل گردشگری، وکالت یا هاستینگ، قیمت هر کلیک میتواند سرسامآور باشد. اگر استراتژی درستی نداشته باشید، بودجهتان مثل برف در تابستان آب میشود، بدون اینکه فروشی داشته باشید.
نیاز به مدیریت و بهینهسازی مستمر
در تبلیغات PPC نمیتوانید کمپین را آغاز و سپس رهایش کنید. باید دائماً کلمات کلیدی، متن تبلیغ و قیمتها را بررسی و بهینه کنید. رقبای شما بیدارند و اگر غفلت کنید، به سرعت جایگاهتان را تصاحب میکنند.
رقابت شدید در برخی صنایع
گاهی اوقات برندهای بزرگ با بودجههای بیپایان وارد بازار میشوند و قیمت کلیک را آنقدر بالا میبرند که کسبوکارهای کوچک توان رقابت را از دست میدهند. در این شرایط باید به دنبال کلمات کلیدی طولانیتر و ارزانتر باشید.
احتمال کلیکهای نامعتبر
متاسفانه گاهی رقبا یا رباتها روی تبلیغات شما کلیک میکنند تا بودجهتان را هدر دهند. البته پلتفرمهایی مثل گوگل سیستمهای پیشرفتهای برای شناسایی این موارد دارند، اما هنوز هم یکی از نگرانیهای اصلی تبلیغدهندگان است. کمااینکه پلتفرمهای ایرانی در این زمینه پیشرفت زیادی نداشتهاند.
پیشنهاد خواندنی: ROI چیست؟
مراحل راهاندازی کمپین PPC
حالکه با تعریف و مزایا و معایب تبلیغات کلیکی آشنا شدید، دیگر وقت عمل است. در ادامه مراحل واقعی راهاندازی کمپین تبلیغات کلیکی را توضیح میدهیم:

1.تعیین اهداف و بودجه
اول از همه باید بدانید چه میخواهید. فروش محصول، ثبتنام در سایت یا تماس تلفنی؟ هدف شما ساختار کمپین را تعیین میکند. بودجهای را مشخص کنید که از دست دادن آن در مرحله تست، به کسبوکارتان لطمه نزند.
2.تحقیق و انتخاب کلمات کلیدی
پس از تعیین اهداف، باید بدانید مشتریان شما دقیقاً چه چیزی را جستجو میکنند. از ابزارهایی مثل Keyword Planner استفاده کنید. با انتخاب کلمات کلی مثل «کفش» فقط پولتان را دور میریزند. به جای آن از کلمات دقیقتری مثل «خرید کفش چرم طبی مردانه» استفاده کنید.
3.طراحی و نوشتن متن تبلیغاتی
شما فضای کمی دارید تا مشتری را قانع کنید روی لینک شما کلیک کند. متن باید جذاب، واضح و دارای یک پیشنهاد رد نشدنی باشد. استفاده از اعداد و کلماتی مثل «تخفیف ویژه» یا «ارسال رایگان» به افزایش نرخ کلیک کمک میکنند.
4.تعیین صفحه فرود (Landing Page)
بدترین کار این است که کاربر را بعد از کلیک به صفحه اصلی سایت بفرستید! کاربر باید دقیقاً وارد صفحهای شود که قولش را در تبلیغ دادهاید. اگر تبلیغ شما درباره ماگ حرارتی است، لینک باید مستقیم به صفحه همان ماگ برود، نه لیست همه لیوانهای فروشگاه.
پیشنهاد خواندنی: CTR چیست؟
5.راهاندازی و نظارت بر کمپین
بعد از تنظیمات نهایی، دکمه انتشار را میزنید و در کمال ناباوری، کارتان تازه شروع میشود! باید هر چند ساعت یکبار آمار را چک کنید. کدام کلمه فروش داشته؟ کدام تبلیغات فقط پول هدر داده؟ آنهایی که سودآور نیستند را حذف کنید و بودجه را روی برندهها متمرکز کنید.
نمونه متن تبلیغات کلیکی
در ادامه تصویر چند تبلیغات کلیکی را در سایت ورزش سه مشاهده میکنید:

نکات کلیدی برای بهینهسازی
اگر میخواهید کمپینهای کلیکی موفقی برگزار کنید، رعایت چند نکته زیر به شما کمک خواهد کرد:
1.انتخاب کلمات کلیدی مناسب
انتخاب کلمه کلیدی اشتباه مثل ماهیگیری در استخر خالی است! کلمات باید Intent یا قصد خرید داشته باشند. کلمه رایگان را به عنوان کلمه منفی (Negative Keyword) اضافه کنید تا کسانی که دنبال چنین پیشنهاداتی هستند بودجهتان را تمام نکنند.
2.نوشتن عنوان و توضیحات جذاب
تبلیغات کلیکی شما در میان ۱۰ نتیجه دیگر قرار خواهد گرفت. چرا کاربر باید روی آن کلیک کند؟ عنوان شما باید متمایز باشد. روی درد مشتری دست بگذارید و درمان را پیشنهاد دهید.
3.بهینهسازی صفحه فرود
اگر تبلیغتان عالی باشد، اما صفحه فرودتان کند باشد یا در موبایل درست نمایش داده نشود، نتیجه نمیگیرید. صفحه فرود باید سریع بارگذاری شود و دکمه خرید هم دقیقاً پیش روی مشتری باشد.
4.تست A/B و بهینهسازی مستمر
هیچکس از روز اول بهترین تبلیغ را نمیسازد. همیشه دو نسخه از تبلیغ بسازید (مثلاً یکی با تخفیف درصدی و یکی با ارسال رایگان) و ببینید کدام بهتر جواب میدهد. برندهها را نگه دارید و بازندهها را حذف کنید.
گاهی لازم است تست A/B را بارها و بارها با متغیرهای مختلف تکرار کنید و نتیجهها را بررسی کنید. بدیهی است که این کار هزینه قابل توجهی خواهد داشت. ولی نکته مثبت اینجاست که از هزینههای اضافی آینده جلوگیری خواهد کرد.
پیشنهاد خواندنی: Conversion چیست؟
5.تنظیم بودجه و استراتژی پیشنهاد قیمت
با بودجه کم شروع کنید و وقتی کلمات برنده را پیدا کردید، آنگاه پول بیشتری وارد بازی کنید. استراتژیهای هوشمند گوگل (Smart Bidding) میتوانند کمک کنند تا بودجه به صورت خودکار روی کاربرانی که احتمال خرید دارند متمرکز شود.
جمعبندی
در این مطلب با تبلیغات کلیکی (PPC) و اصول اجرای آن آشنا شدید. البته تا زمانی که بهطور عملی چنین تبلیغاتی را پیاده نکنید، با چالشهای واقعی آن آشنا نمیشوید. پیشنهاد میکنیم برای شروع در یکی از پلتفرمهای تبلیغات اینترنتی داخلی ثبتنام کنید و با هزینه کم کمپینی برای سایت خود انجام دهید.