واتس اپ مارکتینگ به مجموعه کارهایی گفته میشود که کسبوکارها برای معرفی محصول، ارتباط با مشتری و افزایش فروش از طریق اپلیکیشن واتساپ انجام میدهند. از ارسال پیامهای تبلیغاتی گرفته تا پاسخگویی خودکار و پشتیبانی مشتریان در واتساپ، همه بخشی از واتساپ مارکتینگ هستند.
با نرخ بازشدن پیامهایی نزدیک به ۹۸ درصد، واتساپ یکی از قدرتمندترین کانالهای ارتباط مستقیم با مشتری در دنیای امروز محسوب میشود. پس اگر تا امروز فقط از پیامک یا اینستاگرام برای تبلیغ کسبوکارتان استفاده کردهاید، وقت آن رسیده با یکی از بهترین کانالهای بازاریابی هم آشنا شوید.

واتس اپ مارکتینگ در یک نگاه
اجازه دهید پیش از آغاز مطلب در یک نگاه کلی به واتس اپ مارکتینگ بیندازیم:
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| نرخ بازشدن پیام | تا ۹۸ درصد |
| تعداد کاربران فعال ماهانه | حدود ۳ میلیارد نفر در بیش از ۱۸۰ کشور |
| ابزار اصلی اجرا | واتساپ بیزینس اپ و واتساپ بیزینس API |
| کاربرد اصلی | تبلیغ محصول، پشتیبانی مشتری، پیگیری فروش |
واتس اپ مارکتینگ دقیقاً چیست؟
شاید برایتان عجیب باشد، ولی واتساپ که روزی فقط برای چت با دوستان و خانواده استفاده میشد، امروز به یکی از جدیترین ابزارهای بازاریابی دیجیتال تبدیل شده است. طبق تعریف رایج، واتس اپ مارکتینگ به استفاده از پلتفرم واتساپ برای تبلیغ محصولات و خدمات، تعامل با مشتریان و ایجاد روابط گفته میشود.
البته این را بدانید که واتس اپ مارکتینگ فقط به معنای ارسال چند پیامک تبلیغاتی برای مشتری نیست. برخلاف کانالهای بازاریابی سنتی، واتساپ ارتباطی شخصیتر و مستقیمتر فراهم میکند که میتواند منجر به نرخ تعامل بسیار بیشتری با مشتری شود. البته به شرطی که درست از آن استفاده کنید.
از طرف دیگر، بازاریابی واتساپی همیشه هم به فروش مستقیم ختم نمیشود. بخش بزرگی از این فعالیتها در این پلتفرم به خدمات مشتری مربوط است. شرکتها از برنامه واتساپ برای ارسال اخبار محصولات و پیشنهادات ویژه، کمک سریع و یا ارتباط با مشتری در صورت بروز مشکل استفاده میکنند.

بازاریابی واتساپی چطور اینقدر معروف شد؟
جواب کوتاه را باید در آمار جستجو کرد. وقتی عددها را ببینید، دیگر تعجب نمیکنید که چرا برندهای بزرگ دنیا بخشی از بودجه بازاریابی خود را صرف واتس اپ مارکتینگ میکنند.
- سه میلیارد کاربر ماهانه به واتساپ در بیش از ۱۸۰ کشور دسترسی دارند.
- واتساپ از ۷۰ زبان پشتیبانی میکند.
این حجم عظیم مخاطب یعنی احتمال حضور مشتریان بالقوه شما در این پلتفرم بسیار بالاست. ولی چیزی که بازاریابی واتساپ را از رقبا متمایز میکند، نرخ تعامل عجیبوغریب آن است؛ همان معیاری که در بازاریابی دیجیتال با نام اینگیجمنت یا نرخ تعامل مخاطب شناخته میشود و نشان میدهد مخاطب چقدر با محتوای شما درگیر شده است.
واتس اپ مارکتینگ به کسبوکارها اجازه میدهد با پیامهای شخصیسازیشده، کاتالوگ محصول، مکالمات خودکار و پشتیبانی مشتری به نزدیک به سه میلیارد کاربر با نرخ بازشدن نزدیک به ۹۸ درصد دسترسی پیدا کنند.
- میانگین نرخ کلیک پیامهای واتساپ بین ۴۵ تا ۶۰ درصد است. یعنی پنج برابر بیشتر از ایمیل!
- حدود ۸۰ درصد کاربران، پیامهای واتساپ را در کمتر از ۵ دقیقه میخوانند.
با این ارقام احتمالاً خودتان متوجه شدید که چرا بازاریابی واتساپی اینقدر معروف است.
از واتساپ بیزینس شروع کنم یا API بگیریم؟
قبل از شروع بازاریابی واتساپی باید بدانید که واتساپ دو مسیر مجزا برای کسبوکارها پیشبینی کرده است. انتخاب اشتباه بین این دو میتواند بعداً برایتان دردسر شود.
اپلیکیشن واتساپ بیزینس، همان اپلیکیشن رایگانی است که مستقیماً روی گوشی نصب میشود و برای کسبوکارهای کوچک مناسب است.
انتخاب بین اپلیکیشن رایگان واتساپ بیزینس و پلتفرم واتساپ بیزینس (API) به اندازه تیم و پیچیدگی بازاریابی شما بستگی دارد. اپلیکیشن برای تیمهای کوچک مناسب است و پلتفرم از اتوماسیون سازمانی و اتصال به CRM پشتیبانی میکند.
واتساپ بیزینس API برای کسبوکارهایی طراحی شده که حجم بالای مشتری دارند و نیاز به ارسال پیام انبوه، اتوماسیون و اتصال به سایر ابزارهای بازاریابی دارند. برای فعال کردن آن معمولاً باید از طریق یک ارائهدهنده مجاز اقدام کنید.
تفاوت پیام انبوه و لیست پخش در واتس اپ مارکتینگ
خیلی از افرادی که تازه وارد دنیای بازاریابی واتساپی میشوند، این دو مفهوم را با هم قاطی میکنند. پس اجازه دهید تفاوت آنها را توضیح دهیم:

- لیست پخش یا Broadcast: یک قابلیت داخلی خود واتساپ است. لیست پخش به شما اجازه میدهد یک پیام یکسان را به چند مخاطب همزمان ارسال کنید، اما پیامها فقط به دریافتکنندگانی میرسد که شماره شما را در لیست مخاطبین خود ذخیره کرده باشند.
نکته: تعداد مخاطبان هر لیست پخش حداکثر ۲۵۶ نفر است. محدودیتی که برای کسبوکارهای بزرگ اصلاً مناسب نیست.
- پیام انبوه یا Bulk Messaging: به معنای ارسال پیام از طریق واتساپ بیزینس API است. واتساپ بیزینس API عملاً محدودیتی در تعداد مخاطبان ندارد و امکان استفاده از قالبهای تاییدشده، شخصیسازی داینامیک و آمار ارسال را در اختیار شما میگذارد.
چرا باید بازاریابی واتساپی را امتحان کنیم؟
حالا که با تعریف و ابزارها آشنا شدید، بیایید ببینیم چرا باید وقت و انرژی خود را برای این کانال بگذارید:
- نرخ باز شدن بالا: بر خلاف ایمیل که اغلب در پوشه اسپم گم میشود، پیامهای واتساپ تقریباً همیشه دیده میشوند.
- ارتباط دوطرفه و شخصی: مشتری میتواند بلافاصله سوال بپرسد و پاسخ بگیرد؛ چیزی که در تبلیغات یکطرفه امکانپذیر نیست.
- هزینه پایینتر نسبت به تبلیغات سنتی: بهخصوص برای کسبوکارهای کوچک که بودجه تبلیغاتی محدودی دارند.
- امکان ارسال محتوای چند رسانهای: عکس، ویدیو، کاتالوگ محصول و حتی فرم رزرو، همه در دل یک چت قابل ارسال هستند.
- افزایش وفاداری مشتری: تماس شخصی میتواند با کمک به ایجاد اعتماد و وفاداری، منجر به رونق کسبوکار و ارجاع مجدد مشتری شود.
نکتهای که خیلیها از آن غافل میشوند این است که واتساپ فقط یک کانال تبلیغاتی نیست، بلکه یک ابزار جذب مشتری بالقوه هم هست. هر مخاطبی که خودش برای شما پیام میفرستد یا شمارهاش را در اختیارتان میگذارد، در واقع یک لید یا سرنخ فروش است؛ یعنی کسی که هنوز خرید نکرده، ولی به اندازه کافی علاقه نشان داده که بتوانید با پیامهای هدفمند او را به مشتری واقعی تبدیل کنید.
آیا واتس اپ مارکتینگ همیشه انتخاب درستی است؟
اگر بخواهیم صادق باشیم، نه همیشه! این روش برای همه کسبوکارها و همه اهداف تبلیغاتی مناسب نیست، بهخصوص وقتی هدف شما تبلیغات انبوه و بدون هدفگیری دقیق باشد. مشکل اصلی اینجاست که بازاریابی واتساپی نیاز به رضایت صریح مخاطب دارد و بدون آن، حساب شما در معرض مسدود شدن قرار میگیرد.
نکته مهم دیگر این است که هرگز نباید به کسی که رضایت نداده پیام ارسال کنید، چون واتساپ این قانون را اجرا میکند و نقض آن میتواند منجر به محدود یا مسدود شدن حساب کاربری شما شود. پس اگر تصور میکنید میتوانید بدون برنامهریزی، شمارههای تصادفی را جمع کنید و پیام تبلیغاتی بفرستید، بهتر است همین حالا نظرتان را عوض کنید.
بهترین استراتژی برای واتس اپ مارکتینگ چیست؟
طراحی یک استراتژی درست برای واتس اپ مارکتینگ، شبیه هر استراتژی بازاریابی دیگری، نیاز به برنامهریزی دارد. در ادامه به شما میگوییم که چطور با اجرای چند مرحله ساده، استراتژی خود را بنویسید:

- رضایت مخاطب را جمعآوری کنید: قبل از هر چیز باید مطمئن شوید مخاطبانتان اجازه دریافت پیام را دادهاند.
- مخاطبان را دستهبندی کنید: همه مشتریان یک پیام یکسان نمیخواهند؛ آنها را بر اساس رفتار خرید یا علاقهمندی گروهبندی کنید.
- پیامهای خود را شخصیسازی کنید: از نام مشتری استفاده کنید، به خریدهای قبلی او اشاره کنید و محتوا را متناسب با هر بخش تنظیم کنید.
- فرکانس ارسال را رعایت کنید: همین که کسی رضایت داده، به این معنا نیست که پیام روزانه میخواهد. بهتر است محتاطانه شروع کنید و بر اساس نرخ تعامل و لغو عضویت آن را تنظیم کنید.
- از محتوای غنی استفاده کنید: تصاویر، ویدیو و حتی فرمهای داخلچت باعث میشوند پیامها جذابتر دیده شوند.
- نتایج را اندازهگیری کنید: هر بار که پیامی ارسال میکنید، نتایجی مثل نرخ باز شدن و نرخ کلیک را بسنجید تا متوجه شوید که در حال پیشرفت هستید یا پسرفت. بهتر است از همان ابتدا مشخص کنید کدام شاخص کلیدی عملکرد (KPI) برای شما اهمیت دارد تا معیار روشنی برای قضاوت درباره هر کمپین داشته باشید.
این اندازهگیریها در نهایت باید به یک سوال ساده پاسخ دهند: بابت هر تومانی که خرج کردهاید، چقدر برگشته است؟ محاسبه نرخ بازگشت سرمایه یا ROI به شما نشان میدهد کدام کانال بازاریابی واقعاً برای کسبوکارتان صرفه دارد و بودجه دوره بعد را باید کجا خرج کنید.
چند ایده ساده برای شروع بازاریابی واتساپی
توضیحاتی که تا به حال دادیم خیلی خوب بود، ولی به تنهایی کافی نیست، بیایید چند مثال واقعی ببینیم که چطور برندها از این کانال بهره بردهاند:
کمپین واتساپی Absolut Vodka
یکی از خلاقانهترین کمپینهای بازاریابی واتساپی در آرژانتین اجرا شد. برندی که میخواست محبوبیت خود را بسنجد، از واتساپ برای دعوت به یک مهمانی استفاده کرد. هر کسی که میخواست وارد مهمانی شود باید از طریق واتساپ به میزبان پیام میداد تا نامش در لیست میهمانان ثبت شود. در نهایت بیش از هزار نفر شرکت کردند و برند بیش از هزار مخاطب واتساپی جدید به دست آورد.

کمپین واتساپی کلیکی
مثال دیگری هم که این روزها خیلی استفاده میشود مربوط به تبلیغات کلیکی است. برندها بهجای هدایت کاربر به یک لندینگپیج، او را مستقیماً وارد چت واتساپ میکنند. در این روش کاربر روی تبلیغی در فیسبوک یا اینستاگرام کلیک میکند و بهجای صفحه فرود، مستقیم وارد یک چت واتساپ میشود. این تکنیک باعث میشود نرخ تبدیل بهشکل قابل توجهی بالاتر برود، چون هیچ گام اضافهای بین کلیک و مکالمه وجود ندارد.
دلیل این اتفاق ساده است: هر مرحله اضافه بین کلیک و مکالمه، بخشی از مخاطبان را از دست میدهد. کاربری که وارد صفحه فرود میشود و بدون هیچ اقدامی آن را میبندد، همان چیزی است که در تحلیل سایت با عنوان نرخ پرش اندازهگیری میشود. وقتی مقصد کلیک بهجای یک صفحه وب، یک چت باز باشد، عملاً فرصت کمتری برای خروج زودهنگام مخاطب باقی میماند.

واتساپ در مقابل رقبای قدیمی
سوالی که همیشه ذهن صاحبان کسبوکار را درگیر میکند این است که چرا به جای واتساپ، پنل پیامک نخرم و از این طریق مشتری جذب نکنم؟ سوال خوبی است که پاسخ آن به نیازهای شما بستگی دارد. البته پیشنهاد ما این است که ترکیبی از کانالهای بازاریابی را انتخاب کنید.
اجازه دهید در جدول زیر سه رقیب قدیمی، یعنی واتساپ، پیامک و اینستاگرام را مقایسه کنیم و ببینیم هر کدام برای چه کاری خوب هستند. انتخاب نهایی همانطور که گفتیم به نیاز شما بستگی دارد و لزوماً یکی از روشها نیست.
| کانال | نرخ بازشدن | نیاز به اینترنت | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| واتس اپ مارکتینگ | تا 98% | بله | تعامل شخصی، پشتیبانی، محتوای غنی |
| پیامک | بیش از 90 درصد | خیر | اطلاعرسانی فوری، کدهای تایید |
| اینستاگرام | متغیر | بله | برندسازی و محتوای بصری |
همانطور که میبینید هیچکدام از این کانالها جای دیگری را نمیگیرد. پیامک هنوز هم سریعترین راه رساندن یک اطلاعرسانی فوری به دست مشتری است، چون بدون نیاز به اینترنت و اپلیکیشن خاصی روی گوشی هر کاربری باز میشود. بهترین نتیجه معمولاً وقتی به دست میآید که این کانالها را کنار هم بچینید و برای هر کدام هدف مشخصی تعریف کنید.
جمعبندی
در این مطلب خواندید که واتس اپ مارکتینگ یعنی استفاده از یکی از پرکاربردترین اپلیکیشنهای جهان برای ساختن رابطهای سودآور با مشتری؛ رابطهای که با نرخ بازشدن نزدیک به ۹۸ درصد، فرصتی بینظیر برای هر کسبوکار است تا فروش خود را چند برابر کند. پیشنهاد میکنیم یکبار برای امتحان هم که شده آن را تست کنید و نتایج کمپینهای واتساپی را از نزدیک ببینید.